កូរ៉េខាងត្បូងកំពុងតែជាប់ផុងរវាងសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការក្រឡៃប្រវត្តិសាស្ត្រលើបញ្ហារសើបមួយចំនួន
ហ៊ីម រដ្ឋា
ការបកស្រាយទៅលើទិដ្ឋភាពប្រវត្តិសាស្ត្របានក្លាយជាបញ្ហាមួយសម្រាប់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋ ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តយ៉ាងជិតស្និតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកមួយនេះ នៅតែមានការយល់ឃើញខុសៗគ្នាលើព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយចំនួន ទាំងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើបនៅក្នុងស្រុក ក៏ដូចជាប្រវត្តិសាស្ត្រជូរចត់ និងខ្មៅងងឹតជាមួយនឹងប្រទេសជប៉ុន។
នៅក្នុងទំព័រសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ គេតែងតែសង្កេតឃើញប្រទេសកូរ៉េ ដែលនិន្នាការសេរី តែងតែប៉ះទង្គិចពាក្យសម្ដីជាមួយនឹងប្រទេសជប៉ុន ទាក់ទិននឹងហេតុការណ៍ ដែលកើតឡើងនាអតីតកាលមួយចំនួន។
ចំណែកឯរឿងប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងស្រុកវិញ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងតែងតែមានការយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាទៅលើព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយចំនួន ជាពិសេសគឺហេតុការណ៍ការរើបម្រាស់ ១៨ ឧសភា ១៩៨០ នៅខេត្ត Gwangju ដែលនៅភាគខាងត្បូង រដ្ឋធានីសេអ៊ូល។
អំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍នេះ ប្រជាជនខេត្ត Gwangju រាប់ពាន់បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារយោធានៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងនៅពេលនោះ ដែលមានលោក Chun Doo-hwan ជាអ្នកក្ដោបក្ដាប់អំណាចយោធាកូរ៉េខាងត្បូង។ នៅពេលនោះ ដោយមានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីសំណាក់ក្រុមយោធា ខាងប្រជាជនស៊ីវិលក៏នាំគ្នាតដៃទៅវិញ តែក្រោយមកត្រូវបានបង្ក្រាបយ៉ាងព្រៃផ្សៃ។ មានមនុស្សរាប់រយនាក់ត្រូវបានសម្លាប់ នៅពេលនោះ។
ព្រឹត្តិការណ៍បង្ហូរឈាមនេះត្រូវបានរៀបរាប់ និងពិពណ៌នានៅក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលបង្រៀនក្មេងៗជំនាន់ក្រោយនៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ហេតុការណ៍នេះត្រូវបានសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនោះបានហៅថា «ចលនាប្រជាធិបតេយ្យ Gwangju»។ រឿងហេតុនេះហើយ ត្រូវបានអ្នកតាមដាននយោបាយកូរ៉េខាងត្បូងយល់ឃើញថា ជារបៀបវារៈនយោបាយដ៏សំខាន់មួយរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ ដែលជាគណបក្សរបស់លោកប្រធានាធិបតី Moon Jae-in។
លោក Moon ធ្លាប់លើកឡើងកាលពីឆ្នាំ២០១៧ ថា «ដោយសារតែការធ្វើពលិកម្មនៅ Gwangju នេះហើយ ទើបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់យើង អាចរស់ឡើងវិញ និងងើបឈរវិញបាន»។
ផ្ទុយពីការយល់ឃើញខាងលើនេះ មានក្រុមស្ដាំនិយម ឬ ក្រុមអភិរក្សនិយមមួយចំនួននៅកូរ៉េខាងត្បូងបានចាត់ទុកព្រឹត្តិការណ៍នេះជា «កុប្បកម្ម» ដែលមានការញុះញង់ពីទាហានកូរ៉េខាងជើង។ ក្រុមនេះយល់ឃើញថា ការបង្ក្រាបរបស់យោធានៅពេលនោះ ជាសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងលទ្ធិកុម្មុយនិស្តប៉ុណ្ណោះ។
ការយល់ឃើញផ្ទុយពីសៀវភៅពុម្ពប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅពេលនេះដែរកំពុងតែរីកសាយភាយនៅលើបណ្ដាញសង្គម។
ជាការឆ្លើយតបគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ បានស្នើឱ្យបង្កើតច្បាប់មួយ ដែលដាក់ទោសលើអ្នក ដែលផ្សព្វផ្សាយ «ខុសពីការពិត» នៃព្រឹត្តិការណ៍តវ៉ានៅ Gwangji។ អ្នកដែលប្រព្រឹត្តិល្មើសនឹងច្បាប់នេះប្រឈមមុខនឹង ការជាប់ពន្ធនាគារ ៥ឆ្នាំ។
ការបង្កើតច្បាប់នេះធ្វើឱ្យមានមតិមួយចំនួនបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភ។
អត្ថបទវិចារណកថារបស់និពន្ធនាយកសារព័ត៌មាន The Korea Herald កាលពីឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ បានសរសេរថា «ទស្សនៈការសិក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រអាចមានភាពខុសៗគ្នា បើទោះបីជាការពិតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រនៅតែមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរ។ បន្ថែមពីលើនេះ ការវិនិច្ឆ័យថាប្រវត្តិសាស្ត្រមានការក្លែងក្រឡៃ អាចមានន័យផ្សេងៗគ្នាតទៅទៀត»។
«ការបកស្រាយលើហេតុការណ៍នៅអតីតកាល អាចផ្លាស់ប្ដូរ ទៅតាមពេលវេលា។ នៅពេលដែលមានការបកស្រាយតែមួយគត់ ហើយបង្ខំឱ្យមនុស្សជឿតាម សេរីភាពក្នុងការនិយាយស្ដី និងសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិអាចត្រូវបានគេរឹតត្បិត»។
លោក Jee Man-won ដែលជាអ្នកនាំមុខចលនាចោទប្រកាន់អំពីការពាក់ព័ន្ធជាមួយកូរ៉េខាងជើងនៅក្នុងការតវ៉ា Gwangju បានលើកឡើងថា៖ «ការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ ត្រូវ ឬ ខុស គួរតែពិចារណាតាមរយៈតស៊ូមតិដោយសេរីជាសាធារណៈ ដែលជាម៉ាស៊ីនមួយនៃប្រជាធិបតេយ្យ។ ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋាភិបាលកំពុងតែប្រើប្រាស់អំណាចរបស់ខ្លួន ដើម្បីបញ្ជាពីការបកស្រាយប្រវត្តិសាស្ត្រ»។
ខុសគ្នាពីការលើកឡើងនេះ សាច់ញាតិនៃបាតុករនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Gwangju ស្វាគមន៍នឹងច្បាប់របស់គណបក្សលោក Moon។
លោក Cho Young-dae ក្មួយរបស់បុព្វជិតកាតូលិក Cho Pius ដែលបានចូលរួមក្នុងការតវ៉ានៅខេត្ត Gwangju បានប្រាប់សារព័ត៌មាន The New York Times ថា ការបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារគឺឈឺចាប់គ្រប់គ្រាន់ហើយ តែការបរិហារថាសមាជិកគ្រួសារជាភ្នាក់ងារនៃកូរ៉េខាងជើង ជាការរំលោភបំពានលើសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងជាការប្រមាថដល់របួសផ្លូវចិត្តរបស់លោក។
លោក Cho បានបន្ថែមថា លោកចង់ឃើញកូរ៉េខាងត្បូង មានច្បាប់មួយដាក់ទោសលើអ្នកលើកកម្ពស់នូវអំពើឃោរឃៅនៅ Gwangju ដែលស្រដៀងនឹងច្បាប់អាល្លឺម៉ង់ ដែលដាក់ទោសលើអ្នកដែលមិនជឿថាអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ជនជាតិជ្វីបបានកើតឡើង។
ក្រៅពីព្រឹត្តិការនៅខេត្ត Gwangju គណបក្សកាន់អំណាចកូរ៉េខាងត្បូងក៏បានស្នើបង្កើតឱ្យមានច្បាប់មួយ ដាក់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ១០ឆ្នាំ ទៅលើអ្នកដែលសរសើរពីគុណសម្បត្តិរបស់អាណានិគមជប៉ុនមកលើកូរ៉េ អំឡុងឆ្នាំ១៩១០ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥។
ទាក់ទិននឹងរឿងនេះ Kim Jeong-in ប្រធាននៃក្រុមសង្គមប្រវត្តិសាស្ត្រកូរ៉េ ដែលជាស្ថាប័នសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្ត្រកូរ៉េ បានប្រាប់ The New York Times ថា៖ «នេះជាសកម្មភាពប្រជាភិថុតិមួយទៅលើការបកស្រាយប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីបង្កើននូវមនោសញ្ចេតនាក្នុងការប្រឆាំងនឹងជប៉ុន ក្នុងគោលបំណងក្ដោបក្ដាប់អំណាចនយោបាយ។ ដូច្នេះហើយ តើនៅមាននរណាគេធ្វើការសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យអាណានិគមទៀត ប្រសិនបើលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេ ត្រូវបានកំណត់ជាមុនដោយច្បាប់រួចទៅហើយ?»៕
ប្រភព៖
‘Historical Distortions’ Test South Korea’s Commitment to Free Speech
[Editorial] History distortion penalty
