អាមេរិក ចរចាឲ្យទួរគីកាន់កាប់ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន ក្រោយដកទ័ពចេញ
សហរដ្ឋអាមេរិក និងទួរគីកំពុងតែបោះជំហានទៅមុខក្នុងការចរចា ដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យទួរគីកាន់កាប់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Hamid Karzai នៃរដ្ឋធានីកាប៊ុល ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលជាច្រកផ្លូវដ៏សុវត្ថិភាពតភ្ជាប់ពិភពលោក ជាមួយអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ នេះបើតាមការអះអាងកាលពីថ្ងៃអង្គារនេះ របស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារប្រទេសទួរគីលោក Hulusi Akar។
សហរដ្ឋអាមេរិក ព្រមទាំងអង្គការសន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធអាត្លង់ទិចខាងជើង ដែលហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា អង្គការ NATO បានសម្រេចចិត្តដកទ័ពចេញប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ក្រោយពីចូលនៅក្នុងទឹកដីមជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះអស់រយៈពេល ២០ឆ្នាំ ក្រោយពីមានភេរវកម្មយន្តហោះបុកអគារពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកនៅសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១។
ការដកទ័ពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហាខាងមុខនេះ ដោយទុកទាហានប្រមាណចំនួន ៦៥០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីការពារស្ថានទូតរបស់ខ្លួន និងការពារអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិនៅរដ្ឋធានីកាប៊ុល។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Joe Biden ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ។
ក្រោយពីប្រជុំក្រៅឆាកជាមួយលោក Bidenអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូល NATO កាលពីដើមខែមិថុនាកន្លងទៅ ប្រធានាធិបតីទួរគីលោក Recep Tayyip Erdogan បានប្រកាសថាកងទ័ពទួរគីមានបំណងបន្តនៅការពារអាកាសយានដ្ឋានកាប៊ុល ដើម្បីជាជំនួយដល់ការដកទ័ពរបស់អស់លោក NATO។
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក មានការចុះផ្សាយជាច្រើនថា ទួរគីធ្វើការចរចាជាមួយអាមេរិក ដើម្បីទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកការទូត ហិរញ្ញវត្ថុ និងផ្នែកភ័ស្តុភារ ក្នុងការបន្តបេសកកម្មក្នុងការការពារព្រលានយន្តហោះមួយនេះ។
ទាក់ទិននឹងលទ្ធផលនឹងកិច្ចចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិទួរគីបានឲ្យដឹងថាការពិភាក្សានៅតែបន្តជាមួយ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Lloyd Austin និងមន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកផ្សេងៗទៀត។
លោកបានលើកឡើងថា «ក្របខ័ណ្ឌមួយត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយការងារត្រូវបានបន្តលើផ្នែកលម្អិតមួយចំនួន។ ពួកយើងបាននិយាយគ្នា ប្រកបដោយភាពស្ថាបនា និងភាពវិជ្ជមានច្រើនដែរ។ មានប្រទេសជាច្រើនចង់ជួយអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយទួរគីក៏បាននិយាយជាមួយប្រទេសទាំងនោះផងដែរ»។
ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះដែរ មន្ត្រីនៃទីស្ដីការក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក ដែលគេស្គាល់ថាជាមន្ទីរបញ្ចកោណ បានប្រាប់អ្នកកាសែតថា ការពិភាក្សានៅតែបន្តទៅទៀត។ ចំណែកឯអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលោក Ned Price បាននិយាយថា អាមេរិកប្រាកដណាស់ថានឹងស្វាគមន៍ចំពោះតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ទួរគីក្នុងការទំនុកបម្រុងដល់ការដកទ័ពចេញ និងការធានាសុវត្ថិភាពនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនគ្រប់ភាគីសុទ្ធតែស្វាគមន៍នូវតួនាទីរបស់ទួរគីនេះឡើយ។ ក្រុមតាលីបង់ ដែលជាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធដ៏ធំមួយនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានបានប្រតិកម្មដោយថ្កោលទោសទួរគីថាជា «ការបន្តការឈ្លានពាន» ទៅលើអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយប្រសិនបើកងទ័ពទួរគីនៅតែបន្ត នោះតាលីបង់នឹងចាត់ទុកទួរគីថាជាកងទ័ពឈ្លានពាន ហើយនឹងចាត់ចែងតាមហ្នឹងដែរ។
កន្លងមកទួរគីមានកងទ័ព ៥០០នាក់នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន តែកងទ័ពទាំងនោះមិនមែនជាកងទ័ពសម្រាប់ប្រយុទ្ធនោះឡើយ។ កងទ័ពទួរគីកន្លងមកមានតួនាទីក្នុងការហ្វឹកហាត់កងកម្លាំងសន្តិសុខអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយខ្លះទៀតនៅបម្រើការផ្នែកសន្តិសុខនៅព្រលានយន្តហោះខាងលើនោះ។
បើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Wall Street Journal របស់អាមេរិកបានសម្រង់សម្ដីមន្ត្រីប្រទេសលោកខាងលិចថា ប្រសិនបើមិនមានការគ្រប់គ្រងព្រលានរបស់ទួរគីទេ នោះក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ទាំងឡាយអាចនឹងឈប់ផ្ដល់សេវាកម្មដល់ទីក្រុងកាប៊ុល ដែលធ្វើឲ្យស្ថានទូតនានាបង្ខំចិត្តជម្លៀសចេញពីប្រទេសនេះ។ ព្រោះថា ផ្លូវថ្នល់នានានៅអាហ្វហ្គានីស្ថានមិនអាចធានាសុវត្ថិភាពបានទេ ដោយសារតែភាគច្រើនត្រូវបានកាន់កាប់ដោយក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធតាលីបង់ ហើយជាញឹកញយតែងតែរងការវាយប្រហារពីក្រុមនេះ។
ដូច្នេះអាកាសយានដ្ឋានជាផ្លូវតែមួយគត់ ក្នុងការធានាការធ្វើដំណើរទៅកាន់ក្រុងកាប៊ុលសម្រាប់អ្នកការទូតអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្ត ព្រមទាំងអ្នកជំនួញនានាដែលនៅសេសសល់។
ប្រភពខាងលើបានឲ្យបន្ថែម បើអត់មានទួរគីទេ នោះអាមេរិកនឹងបម្រុងទុកកងទ័ពរាប់រយនាក់នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដើម្បីការពារអាកាសយានដ្ឋាន តែជម្រើសមួយនេះជាជម្រើសអល់អែកមួយរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក។
ខណៈទួរគីជាសមាជិក NATO តែមួយគត់ ដែលកាន់សាសនាឥស្លាម កងទ័ពនៃប្រទេសនេះមិនសូវជាទទួលបានការវាយប្រហារណាជាដុំកំភួនពីសំណាក់ក្រុមតាលីបង់ឡើយ។ ជាងនេះទៅទៀត ទួរគីបានរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្រប់ជនជាតិទាំងអស់នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទួរគីអាចបន្តកាន់កាប់ព្រលានយន្តហោះកាប៊ុល លុះត្រាតែមានការបើកភ្លើងខៀវពីសំណាក់ក្រុមតាលីបង់។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកវិភាគប្រាប់សារព័ត៌មាន Al Jazeera៕
ប្រភព៖ Aljazeera
