តើការដោះលែងកូនស្រីម្ចាស់ Huawei ជាសញ្ញាណបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងរវាងអាមេរិក និងចិន?
អ្នកស្រី ម៉េង វ៉ាន់ចូវ (Meng Wanzhou) នាយិកាគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិន Huawei ត្រូវបានដោះលែងកាលពីថ្ងៃសុក្រ សប្ដាហ៍មុន ក្រោយពេលដែលអ្នកស្រីជាប់ឃុំនៅប្រទេសកាណាដាអស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំកន្លងទៅ។
កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ អាជ្ញាធរកាណាដាបានចាប់ខ្លួនអ្នកស្រីនៅអាកាសយានដ្ឋានទីក្រុង Vancouver តាមរយៈសំណើរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយអ្នកស្រីត្រូវបានចោទប្រកាន់ក្រោមបទល្មើសរំលោភបំពានលើទណ្ឌកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក ដាក់លើអ៊ីរ៉ង់។ កូនស្រីរបស់ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Huawei រូបនេះ ក្រោយមកក៏ដាក់ឃុំនៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកាណាដា។
រឿងរ៉ាវដ៏ស្មុគស្មាញនេះត្រូវបានកើតឡើង អំឡុងពេលទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនមានការធ្លាក់ចុះ ដែលនៅពេលនោះប្រទេសទាំងពីរបានចាប់ផ្ដើមប្រឈមមុខ និងបង្ហាញភាពតានតឹងដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេសនៅលើផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម។
បើយោងតាមការចោទប្រកាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក អ្នកស្រីម៉េង បានធ្វើការបិទបាំង មិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ពីទំនាក់ទំនងរវាងក្រុមហ៊ុន Huawei និងក្រុមហ៊ុន Skycom ដែលមានមូលដ្ឋាននៅហុងកុង ទៅកាន់ធនាគារអង់គ្លេស HSBC កាលពីឆ្នាំ២០១៣កន្លងទៅ។
ដោយយោងលើស្លាយ Powerpoint មួយ អាមេរិកបានចោទថា អ្នកស្រី ម៉េង កុហកខាងធនាគារ HSBC ថា ក្រុមហ៊ុន Huawei និងក្រុមហ៊ុន Skycom ត្រឹមតែជាដៃគូធុរកិច្ច ដែលប្រកបជំនួញនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ ខាងអាមេរិកបានលើកឡើងពីទឡ្ហីករណ៍ ហើយធ្វើការសន្និដ្ឋានថា ក្រុមហ៊ុន Skycom ជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធមួយរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei។
បន្ថែមពីលើនេះទៅទៀត សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានធ្វើការស្នើទៅកាន់តុលាការកាណាដាឱ្យធ្វើបត្យាប័នបញ្ជូនអ្នកស្រី ម៉េង ឱ្យមកកាត់ក្ដីនៅតុលាការសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ។ យ៉ាងណាមិញ ករណីនេះត្រូវបានដេញដោល និងតតាំងក្ដីអស់រយៈពេលជាច្រើន។
លុះរហូតដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា អ្នកស្រី និងក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងផ្លូវច្បាប់មួយ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រីមានសេរីភាព ហើយអាមេរិកទម្លាក់សំណើក្នុងការធ្វើបត្យាប័ន ដើម្បីកាត់ទោសអ្នកស្រី។ ជាថ្នូរមកវិញ អ្នកស្រីបានយល់ព្រមលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលថារាល់ពាក្យអ្នកស្រីនិយាយការពារខ្លួននៅក្នុងតុលាការនាពេលកន្លងមកមិនមានភាពត្រឹមត្រូវនោះទេ។
បើទោះជាអ្នកស្រីត្រូវបានដោះលែងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែរឿងក្ដីក្រុមហ៊ុន Huawei និងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែបន្តដដែល។
យ៉ាងណាមិញ ការដោះលែងរបស់អ្នកស្រី ម៉េង ហាក់បីដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិកបំពេញនូវការទាមទាររបស់ចិនអញ្ចឹង។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកតាមដានមួយចំនួន។
លោក Wei Zongyou សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Fudan ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសៀងហៃយល់ឃើញថា ការដោះលែងអ្នកស្រី ម៉េង អាចជាសញ្ញាណបង្ហាញពីសុឆន្ទៈរបស់រដ្ឋការលោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។
«នេះអាចជាការឆ្លើយនឹងការទាមទារមួយចំនួនរបស់ចិន ដើម្បីធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងអាមេរិក-ចិន មានភាពប្រសើរឡើង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកប្រាប់ទៅកាន់សារព័ត៌មាន South China Morning Post។
គួររំលឹកផងដែរថា កាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ អ្នកស្រី Wendy Sherman អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីក្រុងធានជីន ប្រទេសចិន ដោយក្នុងនោះដែរ អ្នកស្រីបានជួបសមភាគីរបស់អ្នកស្រីគឺ លោក Xie Feng អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន។
អំឡុងពេលនោះ លោក Xie បានបង្ហាញពីបញ្ជីនៃការទាមទាររបស់ចិនចំនួន ២ ដោយបញ្ជីទី១ ស្ដីពីបញ្ជីនៃទង្វើអាក្រក់របស់អាមេរិក ដែលត្រូវតែបញ្ឈប់ និងបញ្ជីទី២ គឺបញ្ជីដែលចិនបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិកពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាមួយចំនួន។ ករណីក្នុងការទាមទារឱ្យដោះលែងអ្នកស្រី ម៉េង គឺស្ថិតក្នុងបញ្ជីទីមួយ ពោលគឺចិនចង់ឱ្យអាមេរិកបញ្ឈប់នូវការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងការយាយីនានា ទៅលើសហគ្រាស និងស្ថាប័នរបស់ខ្លួន។
អ្នកវិភាគមួយចំនួនបានប្រាប់សារព័ត៌មាន SCMP ថា ការដោះលែងនេះក៏ជាការបើកផ្លូវមួយឱ្យមានដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក អ្នកស្រី Gina Raimondo ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដើម្បីពិភាក្សារឿងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិននាពេលកន្លងមក។
បន្ថែមពីលើនេះទៅទៀត លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចូ បៃដិន និងលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនភីង ក៏អាចនឹងជួបគ្នាទ្វេភាគីតាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូ អំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង ២០ (G-20) ផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានដដែល។
ទោះជាបែបនេះក្ដី មានអ្នកសង្កេតការណ៍មួយចំនួននៅតែយល់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិននៅតែមិនទាន់មានសង្ឃឹមថា មានភាពប្រសើរឡើងទាំងស្រុងទេ។
លោក Van Jackson បានប្រាប់សារព័ត៌មាន Financial Times ថាការដោះលែងនេះមានសភាពតូចណាស់ ខណៈក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងចិន មានជម្រៅអវិជ្ជមានខ្លាំង។
សាស្ត្រាចារ្យទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យ Wellington នៃប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់បានលើកឡើងថា «នេះជាដំណឹងល្អ និងជាសក្ខីកម្មថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាចកើតមានឡើង ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាការផ្លាស់ប្ដូរធំដុំនោះទេ»៕
